Kantor internetowy »   Newsy »   Gospodarka Niemiec hamuje. Czy Polska odczuje problemy zachodnich sąsiadów?  

Gospodarka Niemiec hamuje. Czy Polska odczuje problemy zachodnich sąsiadów?

 
| 29.04.2019 08:00

Gdy największa gospodarka strefy euro łapie zadyszkę, a recesji spodziewają się nawet niemieccy przedsiębiorcy, nie może to pozostać bez wpływu na nastroje wśród inwestorów. Powody do obaw mają też polscy eksporterzy, dla których Niemcy są głównym rynkiem zbytu.


- Schłodzenie gospodarki przypomina nam o tym, że musimy pilnie poprawić warunki ekonomiczne - te słowa z ust niemieckiego ministra gospodarki Petera Altmaiera (cytowanego przez Reutersa) potwierdzają to, czego obserwatorzy rynku obawiali się już mniej więcej od połowy ubiegłego roku. Największa gospodarka strefy euro może w 2019 r. zakończyć okres nieprzerwanych wzrostów, który trwa od 2010 r.

Walka toczy się przede wszystkim o uniknięcie recesji. A to oznacza, że w najbliższych miesiącach na rynku będą trwały spekulacje na temat tego, jaką politykę przyjmie niemiecki rząd w obliczu spowolnienia i czy np. rzuci miliardy euro na ratowanie PKB za pomocą nowych inwestycji publicznych.

Szereg kiepskich prognoz gospodarczych dla Niemiec

Dane makroekonomiczne, które w ostatnich tygodniach napływają z Niemiec, nie pozostawiają złudzeń. W najnowszej prognozie Komisja Europejska oszacowała, że PKB Niemiec wzrośnie w tym roku o 1,1 proc. O słabości tego wyniku świadczy to, że jeszcze jesienią ubiegłego roku ci sami ekonomiści szacowali niemiecki wzrost gospodarczy w 2019 r. na 1,7 proc. Różnica jest więc znacząca tym bardziej, jeżeli uświadomimy sobie, że od 2014 r. niemiecka gospodarka rosła w średnim tempie 2,1 proc. rocznie.
To nie koniec. Optymistycznie nie jest nastawiony nawet niemiecki rząd, który właśnie skorygował swoją prognozę wzrostu gospodarczego dla Niemiec - obecnie oczekuje on wzrostu PKB o 0,5 proc. r/r. Z kolei Międzynarodowy Fundusz Walutowy zakłada, że PKB Niemiec wzrośnie w tym roku o 0,7 proc. Jeżeli te szacunki okażą się prawdziwe, będzie to oznaczać, że gospodarka zachodnich sąsiadów rośnie najwolniej od sześciu lat.

Tabela 1. Dynamika PKB Niemiec od 2010 r. (dane w proc. r/r).
2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019* 2020*
3,9 3,7 0,7 0,6 2,2 1,5 2,6 2,5 1,5 0,7 1,4
Źródło: MFW, *-prognoza.

Morowe nastroje przedsiębiorców

Zadowolenie z sytuacji gospodarczej w Niemczech na razie jest również obce większości ankietowanych przedsiębiorców, którzy regularnie dzielą się publicznie swoimi oczekiwaniami. Tworzony przez nich na podstawie 7 tys. ankiet indeks nastrojów gospodarczych Ifo spadł w kwietniu do 99,2 pkt. (najniżej od grudnia 2014 r.). Mówiąc wprost, każdy wynik poniżej 100 pkt., wskazuje, że w przewadze są ci, którzy spodziewają się recesji.

Do szeregu informacji o pogarszającej się kondycji niemieckiej gospodarki można jeszcze dołożyć indeks nastrojów w przemyśle, tzw. PMI - jego ostatni odczyt to 44,5 pkt. Oznacza to, że wśród menedżerów częściej spotyka się odpowiedzi wskazujące na możliwe spowolnienie gospodarcze w najbliższym czasie.

Skoro liczba pesymistycznych prognoz jest tak znacząca, to istnieje ryzyko, że niemieckie przedsiębiorstwa same będą wstrzymywać inwestycje w obawie przed spowolnieniem, a to dodatkowo tylko pogłębi kłopoty.
 

Skąd tyle negatywnych prognoz dla Niemiec?

O problemach niemieckiej gospodarki ekonomiści zaczęli szerzej mówić w ubiegłym roku, gdy okazało się, że w trzecim kwartale PKB Niemiec spadło o 0,2 proc. w stosunku do poprzedniego kwartału. Był to wyraźny sygnał spowolnienia gospodarczego, potwierdzony w ostatnich trzech miesiącach 2018 r. - ostatni kwartał ubiegłego roku Niemcy zakończyły dynamiką PKB na poziomie 0 proc. kw./kw., co oznacza, że znalazły się na granicy recesji.

Unijni urzędnicy wskazują, że problem spowolnienia nie dotyczy wyłącznie Niemiec, ale całej gospodarki wspólnoty. - Po tym, jak w 2017 r. gospodarka europejska osiągnęła swój szczyt, w 2019 r. nadal będziemy obserwować stopniowe spowolnienie wzrostu, który wyniesie 1,5 proc. Będzie ono bardziej zauważalne niż przewidywano zeszłej jesieni, przede wszystkim w strefie euro, ze względu na niepewność związaną z globalnym handlem oraz czynniki wewnętrzne, oddziałujące na nasze największe gospodarki - uważa Pierre Moscovici, komisarz do spraw gospodarczych i finansowych, podatków i ceł, cytowany w komentarzu do najnowszych prognoz gospodarczych KE.

O pogarszającej się sytuacji w strefie euro pisaliśmy w tym artykule» 



Poszukując powodów hamowania niemieckiej gospodarki, nie sposób nie skierować podejrzeń w stronę Wielkiej Brytanii – m.in. obawy przedsiębiorców o brexit doprowadziły do spowolnienia eksportu, który odpowiada za ponad 40 proc. niemieckiego PKB (ponad 50 proc. niemieckiego eksportu stanowi sprzedaż do krajów Unii Europejskiej).

Handel z Wielką Brytanią ciągnie Niemcy w dół?

Tymczasem dane o niemieckim eksporcie do Wielkiej Brytanii wyglądają kiepsko - jego wartość w 2018 r. była o 7 proc. niższa w porównaniu do 2015 r., a więc ostatniego roku przez referendum w sprawie brexitu. Od tamtej pory - jak podaje Deutsche Bank - najmocniej ucierpiał eksport w branży farmaceutycznej (spadek o 40 proc.! 2018/2015), ale też w kluczowym dla niemieckiej gospodarki sektorze motoryzacyjnym (spadek 20 proc. 2018/2015). Za tak wyraźnym spadkiem niemieckiej sprzedaży do Wielkiej Brytanii stoi nie tylko spadek popytu, ale również zmiana kursu walutowego - w ciągu ostatnich trzech lat euro umocniło się wobec funta o ponad 10 proc., zmniejszając jednocześnie atrakcyjność niemieckich eksporterów.

Na problemy sektora motoryzacyjnego w Niemczech wskazują też ekonomiści niemieckiego banku centralnego. W drugiej połowie ubiegłego roku niemieccy producenci wyprodukowali o ponad 7 proc. mniej aut w porównaniu do pierwszych sześciu miesięcy roku - nie mogło to pozostać bez wpływu na inne sektory niemieckiego przemysłu, który jest ściśle związany z branżą motoryzacyjną. Wśród powodów tak wyraźnego spadku produkcji eksperci wskazują zmiany unijnych przepisów dotyczących emisji spalin i to, że nie wszyscy producenci zdążyli się do nich dostosować. Może się więc okazać, że problemy tego sektora będą tylko przejściowe.

Ekonomiści wskazują wreszcie, że istotna dla największej gospodarki strefy euro jest też sprawa wojny handlowej między USA a Chinami, która ma wpływ na wszystkich partnerów handlowych tych krajów.

Co wywołało wojnę handlową na linii USA-Chiny? W jakim kierunku mogą pójść negocjacje między mocarstwami? Czytaj więcej» 

Czy kłopoty niemieckiej gospodarki uderzą w Polskę?

Sytuację ekonomiczną w Niemczech z pewnością powinni śledzić polscy przedsiębiorcy. Zwłaszcza ci, którzy szukają szans na sprzedaż swoich produktów na niemieckim rynku. Od lat Niemcy pozostają bowiem głównym partnerem handlowym Polski, zarówno jeżeli chodzi o eksport, jak i o import towarów.

Jak podaje Główny Urząd Statystyczny, w 2018 r. polskie firmy sprzedały do Niemiec towary o wartości 264,8 mld zł - oznacza to, że do zachodnich sąsiadów trafiło ponad 28 proc. naszego eksportu. Jego wartość wyrażona w złotych była zaś o 9 proc. wyższa w porównaniu do 2017 r.

Tabela 2. Najwięksi partnerzy handlowi Polski - eksport.
 
  Wartość (mld zł) Udział (%)
Niemcy 264,8 28,2
Czechy 59,8 6,4
Wielka Brytania 58,2 6,2
Źródło: GUS, 2018 r.

Tabela 3. Najwięksi partnerzy handlowi Polski - import.
 
  Wartość (mld zł) Udział (%)
Niemcy 215,3 22,4
Chiny 111,6 11,6
Rosja 70,8 7,4
Źródło: GUS, 2018 r.

Widać więc, że polski eksport do Niemiec na razie ma się nieźle. Warto jednak mieć na uwadze to, że część sprzedaży stanowią podzespoły dla niemieckich firm przemysłowych - długotrwałe pogorszenie sytuacji gospodarczej za zachodnią granicą mogłoby więc mieć negatywny wpływ na polski eksport.

Dalszy rozwój sytuacji będzie zależał m.in. od tego, jaką politykę w obliczu spowolnienia wzrostu gospodarczego przyjmie niemiecki rząd. Na początku lutego niemiecki minister gospodarki przedstawił założenia nowej strategii dla przemysłu do 2030 r. Wskazał, że chce skuteczniej bronić interesów rodzimego biznesu, zwłaszcza w obliczu silnej konkurencji USA i Chin.

Początek kwietnia obfitował w ważne dla rynku walutowego wydarzenia. Czytaj więcej» 

Masz jakieś pytania lub uwagi do artykułu? Napisz do autorki: anna.korzec@rkantor.com.  

Tematy:

Euro

Kantor 8:00 - 22:00 (Pon - Pt)
Giełda walutowa 24/7
uwaga Kantor online nie pracuje? Wymień walutę na giełdzie >>