Kantor internetowy »   Newsy »   Praca w Norwegii – 8 pytań o zapisy w umowach i ubezpieczenie  

Praca w Norwegii – 8 pytań o zapisy w umowach i ubezpieczenie

 
| 06.03.2019 12:25

Jeśli uzyskałeś już pozwolenie na pobyt w Norwegii i wkrótce podejmiesz tam pracę, warto odpowiednio wcześniej zadbać o szczegóły związane z umową i ubezpieczeniem. Ich niedopilnowanie może kosztować cię później dużo czasu, nerwów, a nawet pieniędzy.

 
Polska i Norwegia różnią się nie tylko pod względem kulturowym – warto odpowiednio wcześniej zapoznać się również z przepisami dotyczącymi zatrudnienia i ubezpieczenia. Przygotowaliśmy dla ciebie odpowiedzi na 7 ważnych pytań:
 

1. Czy aby zostać objętym ubezpieczeniem zdrowotnym w Norwegii trzeba składać specjalny wniosek?


W momencie podjęcia legalnej pracy w Norwegii, automatycznie zostajesz objęty systemem ubezpieczeń społecznych. Wpis do rejestru osób podlegających tym ubezpieczeniom dokonywany jest w momencie składania wniosku o zameldowanie. Składki na ubezpieczenie zdrowotne potrącane są przez pracodawcę od zarabianej kwoty brutto (zawierającej podatek). Wysokość składki to 7,8% wynagrodzenia brutto. Polacy nie mają jednak obowiązku jej odprowadzania, jeśli są już ubezpieczeni w ramach polskiego Narodowego Funduszu Zdrowia. Aby jednak uniknąć płacenia podwójnych składek, należy uzyskać stosowne zaświadczenie z NFZ-u, a następnie okazać je w Norweskim Urzędzie Pracy i Spraw Społecznych (NAV).
 

2. Pracuję w Norwegii, jednak chcę płacić składki na ubezpieczenie zdrowotne w Polsce - czy to możliwe?

Jeśli zdecydujesz się opłacanie składek w Polsce, warto zadbać o to, aby przed wyjazdem uzyskać wspomniane wcześniej zaświadczenie z polskiego NFZ, a także wyrobić Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ).
 

3. Czy w Norwegii wszystkie koszty leczenia pokrywa państwo?


Bez względu na to, gdzie zdecydujesz się płacić składki, koszty leczenia nie zostaną w całości pokryte przez państwo. Norweski system zakłada, że jego członkowie są zobowiązani pokryć część kosztów sami. Ów wkład własny (egenandel) ma za zadanie zabezpieczać przed nadużyciami. Jeśli jednak chorujesz przewlekle, a co za tym idzie, często korzystasz z usług medycznych, po przekroczeniu corocznie ustalanej przez parlament sumy masz prawo ubiegać się o wydanie karty bezpłatnego leczenia (frikort).
 
Pełne koszty leczenia w Norwegii są bardzo wysokie, dlatego jeśli nie masz ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce, warto wykupić polisę ubezpieczeniową przed przyjazdem.
 

4. Kto ma prawo do zasiłku chorobowego w Norwegii?


Dzięki zatrudnieniu u norweskiego pracodawcy, w sytuacji choroby lub wypadku przy pracy, uzyskujesz prawo do zasiłku chorobowego (Sykepenger). Aby się o niego ubiegać, należy:
  • osiągnąć wcześniej udokumentowany dochód, nie niższy niż 46 817 NOK,
  • pracować u aktualnego pracodawcy nie krócej niż cztery tygodnie.
 
Wysokość wypłacanego zasiłku powinna być równa wynagrodzeniu otrzymywanemu przed przejściem na zwolnienie chorobowe, ale może być pomniejszona w zależności od stopnia niezdolności do pracy. Zasiłek chorobowy przysługuje już od dnia, w którym doszło do zdarzenia. Co więcej, w ciągu pierwszych dwunastu miesięcy przebywania na zasiłku, pracodawca nie może zwolnić pracownika. Prawo do nabywania świadczenia dotyczy również osób przebywających poza granicami Norwegii. W takim przypadku należy jednak dostarczyć do NAV niezbędną dokumentację lekarską. Pośredniczy w tym polski Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kluczowym dokumentem pozwalającym ubiegać się o zasiłek chorobowy jest zwolnienie lekarskie (legeerklæring).
 

5. Co powinna zawierać umowa o pracę z pracodawcą w Norwegii?


Jeśli chcesz podjąć pracę w Norwegii, warto wiedzieć, że masz w tym zakresie takie same prawa jak Norwegowie bez względu na to, czy interesuje cię praca na czas określony, czy nieokreślony. Jeżeli zamierzasz wykonywać ją krócej niż miesiąc, umowa powinna zostać spisana natychmiast. Jeśli podejmujesz pracę stałą, umowa może zostać spisana do końca pierwszego miesiąca współpracy. Nie ma co prawda formalnego wymogu pisemnej formy takiej umowy – ustne ustalenia również są wiążące. W praktyce jednak będzie ona potrzebna aby uzyskać zezwolenie na stały pobyt w kraju, a także w przypadku sporów z pracodawcą co do wysokości wynagrodzenia czy przysługujących zasiłków.
 
W treści umowy powinny znaleźć się następujące informacje:
- dane pracownika i pracodawcy (imię, nazwisko, adres oraz numer personalny),
- miejsce pracy (ewentualnie adres siedziby firmy, jeśli praca ma być wykonywana w wielu miejscach),
- godziny wykonywania pracy,
- rodzaj oraz opis wykonywanej pracy,
- nazwa stanowiska,
- czas obowiązywania umowy (ewentualnie wskazanie, że jest to umowa na czas nieokreślony),
- zapisy o prawach do urlopu oraz o zasadach jego udzielania,
- wysokość wynagrodzenia oraz ewentualnych innych dodatków,
- zapisy związane z prawem do przerw,
- ustalenia dotyczące szczególnego, odbiegającego od ogólnie przyjętego czasu pracy,
- podpis pracodawcy.
 
Warto wiedzieć, że jeśli do umowy nie zostanie wpisany termin wypłaty wynagrodzenia, pracodawca ma obowiązek wypłacać je co dwa tygodnie. Można również dodać  zapis o okresie próbnym; nie może on jednak trwać dłużej niż sześć miesięcy. Dobrze jest również mieć świadomość, że treść umowy musi być zgodna z norweskim kodeksem pracy (Arbeidsmiljøloven), a punkty, które nie spełniają tego warunku, są z mocy prawa nieważne.
 

6. Jakie są rodzaje umów w Norwegii?


W Norwegii nie wyodrębnia się typów umów o pracę. Oznacza to, że każda umowa zawarta z pracodawcą będzie umową o pracę, a jej treść może przypominać bardziej polskie umowy cywilnoprawne lub właśnie umowy o pracę. Różnią się one miedzy sobą tylko szczegółami, na przykład w zapisach dotyczących  długości czasu pracy lub wynagrodzenia.
 

7. Na co uważać, szukając pracy przez agencję pośredniczącą w zatrudnieniu?


Decydując się na współpracę z agencją pracy, należy sprawdzić, czy działa ona legalnie. Wszystkie działające zgodnie z prawem polskie agencje zatrudnienia otrzymują wpis do rejestrów prowadzonych przez marszałków województw oraz certyfikat go potwierdzający. Jeśli masz wątpliwości co do sposobu działania agencji, możesz domagać się okazania tego certyfikatu. Wykaz agencji jest dostępny na tej stronie.
 
Kolejna ważna kwestia to umowa, którą podpisujesz z pośrednikiem. Agencja ma obowiązek podpisania umowy kierującej do pracy. Nie jest ona tożsama z umową zawieraną z pracodawcą. Powinny znaleźć się w niej następujące dane:
- wskazanie zagranicznego pracodawcy,
- czas trwania okresu zarobkowania,
- rodzaj oraz warunki pracy, do której jest kierowana dana osoba,
- świadczenia socjalne,
- warunki ubezpieczenia społecznego oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków,
- obowiązki i uprawnienia zarówno agencji, jak i osoby kierowanej do pracy,
- zakres odpowiedzialności w przypadku niewykonania lub nienależytego wywiązania się z umowy,
- wyszczególnione konkretne kwoty należne agencji za poniesione koszty związane ze skierowaniem do pracy (dojazdy osoby skierowanej, wydanie wizyty, badania lekarskie oraz tłumaczenia dokumentów),
- informacje, które tłumaczą zasady dopuszczania cudzoziemców do rynku pracy w kraju, do którego kierowana jest osoba.
 
Mimo że umowa z agencją może być bardzo długa, warto zapoznać się z nią dokładnie, zawracając uwagę na to, czy są w niej zawarte wszystkie powyższe informacje.
 
Warto też zwrócić uwagę na dodatkowe opłaty. Żadna agencja nie może pobierać opłat za zakwaterowanie za granicą przed wyjazdem do pracy. Niedozwolone jest także pobieranie od kandydata opłat za polecenie go pracodawcy.
 

8. Jak zaplanować zmianę pracy w Norwegii krok po kroku?


Jeśli dotychczas wykonywana przez ciebie w Norwegii praca ci nie odpowiada i chciałbyś ją zmienić, warto wziąć pod uwagę kilka kwestii formalnych oraz organizacyjnych:

  • status pobytu. Jeśli  masz zezwolenie na pobyt stały, nie musisz martwić się o ponowne załatwianie zgód na pozostanie w kraju po złożeniu wypowiedzenia. Jeśli jednak pracowałeś w ramach pobytu tymczasowego, a zmiana pracy spowoduje, że pozostaniesz w Norwegii dłużej niż przez sześć miesięcy od dnia wjazdu, będziesz musiał przejść opisaną w tym artykule procedurę starania się o zgodę na pobyt stały.
 

Warto wiedzieć, że w czasie przeznaczonym na poszukiwania nowej pracy zwykle masz prawo do pobierania zasiłku. Wniosek o zasiłek składa się do NAV nie wcześniej niż na tydzień przed pierwszym oficjalnym dniem bezrobocia. Aby móc ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych (dagpender), należy najpierw zarejestrować się w urzędzie pracy oraz:

  • co czternaście dni przysyłać kartę meldunkową,
  • posiadać potwierdzenie, że na terenie Norwegii przepracowało się co najmniej osiem tygodni w ciągu ostatnich trzech miesięcy,
  •  spełnić warunek osiągania odpowiednio wysokich zarobków, zgodnych z wymaganiami co roku ustalanymi przez system ubezpieczeń społecznych.
 
Wspomniane karty meldunkowe można wysłać po rejestracji w elektronicznym systemie NAV -  w tym samym systemie znajduje się twoje CV. Karty te informują o tym, czy dalej chcesz być zarejestrowany jako bezrobotny, czy podejmujesz nową pracę. Warto pamiętać o tym, że osoby, które samodzielnie wypowiedziały umowę, mają prawo do zasiłku dopiero po upływie ośmiu tygodni od jej rozwiązania.

Po zmianie pracy oraz weryfikacji, czy  posiadasz zezwolenie na pobyt stały lub tymczasowy, warto sprawdzić dane na karcie podatkowej (skattekort). Jeśli w wyniku zmiany pracy zmieni się również twój dochód, należy je uaktualnić, gdyż może to znacząco wpłynąć na wysokość podatku. Osoby, które posiadają F-nummer, mogą wypełnić formularz w formie elektronicznej poprzez portal Altinn, natomiast osoby z D-nummer muszą wysłać analogiczny formularz papierowy na adres Skatteetaten. Przy okazji warto też sprawdzić, czy podany w dokumentach adres korespondencyjny na pewno zgadza się z aktualnym.

Tematy:

ekantor

Kantor 8:00 - 22:00 (Pon - Pt)
Giełda walutowa 24/7
uwaga Kantor online nie pracuje? Wymień walutę na giełdzie >>